Forum ŚFiNiA Strona Główna ŚFiNiA
ŚFiNiA - Światopoglądowe, Filozoficzne, Naukowe i Artystyczne forum - bez cenzury, regulamin promuje racjonalną i rzeczową dyskusję i ułatwia ucinanie demagogii. Forum założone przez Wuja Zbója.
 
 FAQFAQ   SzukajSzukaj   UżytkownicyUżytkownicy   GrupyGrupy   GalerieGalerie   RejestracjaRejestracja 
 ProfilProfil   Zaloguj się, by sprawdzić wiadomościZaloguj się, by sprawdzić wiadomości   ZalogujZaloguj 

Wolność umów

 
Napisz nowy temat   Odpowiedz do tematu    Forum ŚFiNiA Strona Główna -> Nauki społeczne
Zobacz poprzedni temat :: Zobacz następny temat  
Autor Wiadomość
Michał Dyszyński




Dołączył: 04 Gru 2005
Posty: 8577
Przeczytał: 81 tematów

Pomógł: 574 razy
Skąd: Warszawa
Płeć: Mężczyzna

PostWysłany: Wto 15:42, 03 Maj 2011    Temat postu: Wolność umów

Jednym z filarów wolności gospodarczej jest zasada wolności umów.
Z grubsza polega ona na tym, że organy zewnętrzne nie powinny się wtrącać do tego jakie umowy zawierają między sobą podmioty gospodarcze. Zasada z grubsza wydaje się sensowna, bo w końcu co komu do tego, jak ja się umawiam z Kowalskim czy Nowakiem. Jednak życie bywa bardziej skomplikowane i nie wszystko co z wierzchu wygląda ładnie, będzie takim w środku...
Posłużę się przykładem, który przyszedł mi do głowy w związku ze znaną w ekonomii umową opcji (np. walutowych). Chciałbym odejść od zagadnień czysto ekonomicznych i przedstawić pomysł, który wydał mi się ciekawy (a nawet chyba wart zrealizowania jako pomysł literacki).
Wyobraźmy sobie, że podpadłeś jakiemuś Bogaczowi (piszę go z wielkiej litery, bo dalej będę używał tego terminu jako określenia - nazwy własnej konkretnej osoby). Bogacz ma ochotę ci dokuczyć i ogłasza następującą ofertę:
Oferuję zakład na życie podpadniętego gościa (czyli Ciebie - czytającego te słowa). Zakład polega na tym, że jeśli NIE PRZEŻYJESZ przez następne pół roku, to za każdą wpłaconą Bogaczowi złotówkę, Bogacz wypłaci okrągłe 100 zł. Ot taki zakład, jak wiele innych - np. kto wygra na wyścigach, czy owe opcje, że kurs waluty nie przekroczy jakichś tam widełek.
Problem w tym, że przedmiotem zakładu jest Twoje (Czytelniku - Twoje) życie! I oto już wyobraźmy sobie, że spora grupa ludzi wpłaciła pewne sumy (Bogacz się tym chwali) i bardzo im zależy, żebyś pożegnał się z tym światem w oznaczonym terminie...
Oto ktoś - niby w żartach - rzuca: wiesz stary, postawiłem na twoją śmierć. Może byś tak był miły i strzelił sobie jutro w łeb?...
Do tego być może jednym z wpłacających jest np. zawodowy zabójca?... Może właśnie wykalkulował sobie, że wpłaci 10 tys., a znajdzie już sposób, aby zamienić je w okrągły milion?...
Może tak być, bo Bogacz nie kryje się z tym, że swój zakład reklamował w bardzo różnych środowiskach, także przestępczych.
Bogacz przecież nie robi nic zabronionego. Ot zakłada się o coś tam. Zawiera umowę w sposób wolny. Zamierza swojej umowy dotrzymać, nawet wskazuje na środki zdeponowane w banku w tym celu.
Podobnymi zakładami są w sumie nawet polisy na życie - tutaj za śmierć osoby wypłaca się pieniądze rodzinie. A różnica jest tylko taka, czy ów zakład dotyczy kogoś bliskiego czy może wrogiego i jest zawarty poza Twoimi plecami.
Oczywiście możemy powiedzieć, że w końcu w każdym kraju jest prawo, więc "teoretycznie" nic Ci nie grozi. Prawo musi być przestrzegane, więc nie martwmy się. Ale czy aby na pewno?...
Ja bym się faktycznie bał takiego zakładu na moje życie. Bałbym się tej pokusy, jak spotka ludzi, którzy gotowi są dużo w życiu ryzykować, zaś prawo i moralność nie są dla nich wystarczając autorytetem. Wiem, że tacy ludzie są.
Czy więc zasada swobody zawierania umów jest pewnym i uniwersalnym mechanizmem, który bez zastrzeżeń powinien być stosowany i broniony w każdej sytuacji?...
Bo ja mam wątpliwości...

Myślę też, że umowy typu zakład o coś (takimi sa różne opcje na rynku kapitałowym) są nie tylko "niewinną" formą wzajemnego układania się, ale mają dodatkową szczególną moc sprawczą. Mogą istotnie zaburzać przepływ kapitałów, zniekształcać rynek.
Bo przecież jeśli ktoś wie, że spadek określonej waluty mu się opłaci w postaci wpływów od innych uczestników rynku, to - jeśli dysponuje odpowiednimi środkami - będzie miał pokusę wpływania na obrót stosownymi dobrami. Może np. dokonywać dużych zakupów, nieumotywowanych realnymi potrzebami. W efekcie rynek zaczyna działać nie wg potrzeb producentów, ale wielkich graczy finansowych.


Post został pochwalony 0 razy

Ostatnio zmieniony przez Michał Dyszyński dnia Pią 8:15, 06 Maj 2011, w całości zmieniany 3 razy
Powrót do góry
Zobacz profil autora
Zobacz poprzedni temat :: Zobacz następny temat  
Autor Wiadomość
Johnny99




Dołączył: 10 Wrz 2009
Posty: 592
Przeczytał: 0 tematów

Pomógł: 16 razy

Płeć: Mężczyzna

PostWysłany: Sob 11:51, 07 Maj 2011    Temat postu:

Podstawowa zasada zawierania umów jest taka, że o tym, jaki charakter ma umowa, decyduje jej treść, sens, a przede wszystkim to, jak rozumieją ją obie strony - a nie to, jak została zatytułowana. Jeżeli więc przed sądem udowodnisz, że obie strony (oferent i wpłacający) rozumieją tę umowę jako np. przetarg na zabicie ciebie (nie powinno to być trudne, bo to dość oczywiste), to sąd rozstrzygnie tę sprawę stosując po prostu kodeks karny (nawoływanie do zabójstwa, usiłowanie zabójstwa itp.).

Michał napisał:
Może np. dokonywać dużych zakupów, nieumotywowanych realnymi potrzebami.


Nie może - bo zbankrutuje. W podanym przykładzie "realną potrzebą" jest zarobienie na zakładzie.

Cytat:
W efekcie rynek zaczyna działać nie wg potrzeb producentów ale wielkich graczy finansowych.


Rynek nie działa ani wg potrzeb producentów, ani wg potrzeb wielkich graczy finansowych. Rynek działa wg potrzeb konsumentów.


Post został pochwalony 0 razy
Powrót do góry
Zobacz profil autora
Zobacz poprzedni temat :: Zobacz następny temat  
Autor Wiadomość
Michał Dyszyński




Dołączył: 04 Gru 2005
Posty: 8577
Przeczytał: 81 tematów

Pomógł: 574 razy
Skąd: Warszawa
Płeć: Mężczyzna

PostWysłany: Nie 16:17, 08 Maj 2011    Temat postu:

Johnny99 napisał:
Podstawowa zasada zawierania umów jest taka, że o tym, jaki charakter ma umowa, decyduje jej treść, sens, a przede wszystkim to, jak rozumieją ją obie strony - a nie to, jak została zatytułowana. Jeżeli więc przed sądem udowodnisz, że obie strony (oferent i wpłacający) rozumieją tę umowę jako np. przetarg na zabicie ciebie (nie powinno to być trudne, bo to dość oczywiste), to sąd rozstrzygnie tę sprawę stosując po prostu kodeks karny (nawoływanie do zabójstwa, usiłowanie zabójstwa itp.).

W moim przekonaniu to nie jest oczywiste. Absolutnie.
Dobrze przygotowując taki projekt, można zastrzec nawet w tekście umowy, że premia nie zostanie wypłacona osobie, która przyczyni się do śmierci ofiary tejże umowy. Na papierze wszystko może wyglądać bardzo pięknie. Prawnicy już się o to zatroszczą.
Sąd nie mógłby łatwo podważyć takiej umowy, bo jednocześnie pojawiłby się problem z...
większością typowych umów ubezpieczenia na życie. W końcu nie ma żadnego paragrafu, który nakazywałby tego rodzaju ubezpieczenia adresować wyłącznie do rodziny.

Problem wolności umów jest związany nierozerwalnie z problemem skuteczności prawa. Prawo naprawdę skuteczne JEST DROGIE. Do tego jest trudne pod względem organizacyjnym, a nawet politycznym (naruszamy zawsze czyjeś interesy). Czyli wymaga wysokich podatków i politycznej woli. Czyli jest niezgodne z wolnorynkowymi postulatami - aby było mniej państwa, mniej podatków, mniej aparatu przymusu. Ale z drugiej strony prawo nieskuteczne stawia pod znakiem zapytania w ogóle INSTYTUCJĘ UMOWY pomiędzy stronami. Bo w końcu co to za umowa, której egzekwowanie można łatwo ominąć bazując na słabości aparatu prawa?...
To nie jest banalny problem.

Johnny99 napisał:
Michał napisał:
Może np. dokonywać dużych zakupów, nieumotywowanych realnymi potrzebami.


Nie może - bo zbankrutuje. W podanym przykładzie "realną potrzebą" jest zarobienie na zakładzie.

Gdyby ktoś wydał wszystkie środki na takie zakupy, to by zbankrutował. Jednak bogate podmioty gospodarcze mają zasoby na tyle przekraczające potrzeby, że pozwalają sobie na wiele ekstrawagancji. Nie można zapominać, że decyduje konkretny człowiek, a zarobienie nie jest jedynym celem jego życia. Zwykle dążenie do zdobycia pieniędzy koreluje z innymi potrzebami - chęcią dominacji, pragnieniem zaistnienia w społeczeństwie itp. Jakoś tak "dziwnie" jest, że bogaczom dość często odbija, wydają pieniądze bardzo lekką ręką i jakoś to działa. Tylko biedak, jak się pomyli i kupi nieco za drogie pieczywo, czy nabiał, to pod koniec miesiąca będzie miał problem z dopięciem budżetu.


Post został pochwalony 0 razy

Ostatnio zmieniony przez Michał Dyszyński dnia Czw 17:58, 27 Paź 2011, w całości zmieniany 4 razy
Powrót do góry
Zobacz profil autora
Wyświetl posty z ostatnich:   
Napisz nowy temat   Odpowiedz do tematu    Forum ŚFiNiA Strona Główna -> Nauki społeczne Wszystkie czasy w strefie CET (Europa)
Strona 1 z 1

 
Skocz do:  
Nie możesz pisać nowych tematów
Nie możesz odpowiadać w tematach
Nie możesz zmieniać swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz głosować w ankietach

fora.pl - załóż własne forum dyskusyjne za darmo
Powered by phpBB © 2001, 2005 phpBB Group
Regulamin